Z690 Gaming X DDR4 Moederbord

De Gigabyte Z690 Gaming X DDR4 is een ATX-moederbord voor Intel’s LGA1700-platform (12de en 13de generatie na BIOS-update) op de Z690-chipset, met DDR4-geheugen in plaats van het duurdere DDR5. Reviewers noemen de VRM en afwerking opvallend stevig voor het prijssegment, ideaal voor wie een Z690-build zonder DDR5 wil bouwen.

Hoe stevig is de stroomvoorziening (VRM) van dit moederbord?

De VRM gebruikt een Direct Digital-ontwerp met 16 fasen van 60A vermogenstrappen (960A totaal), aangevuld met een aparte fase voor VCCGT en twee 70A DrMOS-trappen voor VCCAUX. The FPS Review omschrijft dit als een ‘fat phase’-opzet, acht fysieke fasen dubbel bestukt, die ruim voldoende is voor Core i7 en i9-processors in gaming- en productiviteitswerk, al is dit geen bord voor extreme overklok-recordpogingen.

De koelplaten dekken de hele VRM-sectie af, wat helpt bij het vasthouden van boost-clocks tijdens langere Cinebench- of gamesessies. De reviewer benoemt geen exacte VRM-temperaturen, maar concludeert dat de overklokruimte van moderne Intel-chips eerder de beperkende factor is dan de spanningsregeling zelf.

Wat levert de quad M.2-opstelling in de praktijk op?

Vier M.2-sleuven, verdeeld over CPU en chipset, vormen het sterkste onderdeel van dit bord: de bovenste sleuf (M2A_CPU) hangt aan de processor en draait op PCIe 4.0 x4, de overige drie lopen via de chipset en ondersteunen elk tot 22110-formaat SSD’s. Alleen de primaire PCIe x16-slot voor de videokaart is Gen 5.0; de opslag zelf blijft op Gen 4.0.

The FPS Review noemt deze indeling een van de beste M.2-layouts die de reviewer bij dit prijspunt tegenkwam: elke sleuf heeft een eigen heatsink met geborgde schroef en staat duidelijk gemarkeerd op de PCB, zodat je zonder handleiding weet welke sleuf met welke bus verbonden is. Alleen M2M_SB ondersteunt ook SATA-type M.2-schijven; de rest is puur NVMe.

Praktisch bij de build: koeling, audio en connectiviteit

Het bord staat op een 6-laags PCB met dubbele koperlagen van 0,07mm elk voor betere warmteafvoer en lagere impedantie, en telt 6 interne temperatuursensoren plus 6 fanheaders (1 CPU, 1 CPU-waterkoeling, 1 systeem/pomp, 3 systeem). Audio draait op de beproefde Realtek ALC1220-VB codec; nieuwere borden gebruiken de USB-gebaseerde ALC4080, maar tijdens gamen hoor je daar in de praktijk weinig van terug.

Wat ontbreekt is wifi en bluetooth: dit is een bekabeld bord met 2,5GbE Realtek-LAN, dus een aparte wifi-kaart of USB-dongle is nodig als je geen kabel wilt trekken. Q-Flash Plus, een clear-CMOS-jumper en een goed bereikbare CMOS-batterij maken onderhoud eenvoudiger, al mist het bord een losse powerknop of POST-code-display die duurdere Aorus-modellen wel hebben.

Hoe verhoudt dit bord zich tot de MSI Pro Z690-A DDR4 en de eigen DDR5-versie?

Hardwaresite HWCooling.net noemt de Z690 Gaming X DDR4 een serieuze tegenstander voor de MSI Pro Z690-A DDR4, destijds de maatstaf in dit segment: Gigabyte’s bord wint vooral dankzij de M.2-indeling en de afwerking van de VRM. Ten opzichte van Gigabyte’s eigen Z690 Gaming X DDR5-uitvoering is de layout vrijwel identiek; alleen de geheugencontroller verschilt.

Dat maakt de keuze simpel: wie nog een DDR4-kit heeft liggen of goedkoper geheugen wil, krijgt hier functioneel hetzelfde bord als de DDR5-broer, zonder in te leveren op VRM-kwaliteit, opslag of connectiviteit.

Voor wie is de Gigabyte Z690 Gaming X DDR4 wel en niet geschikt?

Dit bord past bij wie een Intel Core i5 tot i7 (12de of 13de generatie) op een budgetbewuste Z690-build zet, bestaand DDR4-geheugen wil hergebruiken en genoeg heeft aan bekabeld internet. Voor extreme overklokkers of wie per se ingebouwde wifi wil, is een ander model logischer.

Is dit moederbord de prijs waard?

Voor een Z690-bord met een 16-fase VRM, quad M.2-opslag en een Gen 5.0-slot voor de videokaart ligt de Gigabyte Z690 Gaming X DDR4 competitief geprijsd tegenover vergelijkbare Z690-borden van MSI en Asus. Het ontbreken van wifi en bluetooth is de belangrijkste besparing die je terugziet in het prijssegment.

Voor gamers die toch liever een vaste ethernetkabel gebruiken dan wifi is dat geen gemis, en de combinatie van bouwkwaliteit en opslagopties maakt dit een van de sterkere prijs-kwaliteitkeuzes binnen het DDR4-segment van Z690.